শ্ৰদ্ধাঞ্জলি সৌমিত্ৰ চেটাৰ্জী৷ বাংলা চিনেমাৰেই নহয়, বিশ্ব চলচ্চিত্ৰৰ এজন কিংবদন্তীস্বৰূপ অসাধাৰণ প্ৰতিভাসম্পন্ন মহাশিল্পী, গণশিল্পী, প্ৰচ্ছন্ন ভদ্ৰলোক৷ ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ আৰু সত্যজিত ৰয়ৰ পিছতেই বাংলা কলাজগতৰ এজন ‘ওখ মানুহ’৷ সত্যজিত ৰয়ৰ সৈতে তেখেতৰ অতুল্য কলাৰ ৰসায়নেৰে সৃষ্টি হৈছিল চৈধ্যখনকৈ মাষ্টাৰপিচৰ৷ অপু ত্ৰিল’জী,…
অনুবাদ: হৰেকৃষ্ণ ডেকা নিয়ৰৰ এখন পৃথিৱী, আৰু প্ৰতিটো নিয়ৰকণাৰ ভিতৰত সংগ্ৰামৰ এখন জগত ইছা (১৭৬৩-১৮২৮) যদি মই পাৰিলোঁহেতেন, চেৰীফুলৰ সৰা পাহিৰ দৰে গান গাই থাকিলোঁহেতেন বাছো (১৬৪৪-১৬৯৪) অ’ শামুক ফুজি পৰ্বতৰ ওপৰলৈ উঠ, কিন্তু লাহে লাহে, লাহে…
অত্ৰেয়ী গোস্বামী বায়ু আৰু পানীৰ দৰে এক নিখুঁত সত্য— মাটি৷ সকলোৰে আদি স্থিতি সকলোৰে ইতিবৃত্তি সংগোপনে শুই থাকে মাটিত৷ কোনেও নাজানে মাটিৰ ভৰ সকলোতে কেৱল মাটিৰ দামদৰ৷ উস্–আস্ নকৰা ইমানবোৰ বোজা মাটিৰ পিঠিত! জীৱ-জড় অথবা মাত-অমাত, পাপ-পুণ্য আনকি অপাপ–অন্যায়ৰ এক অলিখিত ইতিহাস সামৰি থোৱা আছে মাটিৰ বুকুত৷ আদম-ইভৰ পূৰ্বজ কাহিনী মহৰ্ষিৰ অভিষন্ধি, যদুবংশৰ বিনাশ গান্ধাৰীৰ অভিশাপ৷ গন্ধমাদন পৰ্বত, বিষল্যকৰণি হনুমানৰ ঈশ্বৰভক্তি, সকলোৰে সাক্ষী সেই…
ধ্ৰুৱকুমাৰ তালুকদাৰ (এক)কিন্কিনীয়া এজাক বৰষুণত বাটটো তিতি উঠিছিল। আমি ইজনে সিজনৰ হাতত ধৰা-ধৰিকৈ আহি আছিলোঁ বৃন্দাবনলৈ… ৰাতিৰ চৰাইবোৰ গুচি যোৱাৰ পাছত বৃন্দাবনত ৰাতি পুৱাইছিল। আৰু নাওঁ এখনৰ পৰা কিছুমান ৰঙা-নীলা কপোৰ যমুনাৰ বুকুলৈ দলিয়াই দিছিল হেমন্তৰ মেঘবোৰে… ৰঙা কপোৰবোৰ আমি গাত পিন্ধি লৈছিলোঁ আৰু…
ৰাজশ্ৰী ধনদিয়া চাপৰ ভেঁটিটোৰে সৈতে ঘৰটোৰ পিছফালে গাতে লাগি আছে বাঁহনিডৰা, গেজেপ মাৰি ধৰা, তাৰ পিছতেই পথাৰখন। দিন–দুপৰত পথাৰখনত তীক্ষ্ণ মাতটোৰে উৰি ফুৰা বালিঘোঁৰা চৰাইটো ৰাতি–বিয়লিও সাৰে থাকে হ’বলা। জাৰণিডৰাত খিৰিক্কৈ শব্দ হ’লেই চৰাইটোৱে মাত দিয়ে; আনকি বাঁহপাত এটা বতাহত লৰিলেও। বালিঘোঁৰা…
প্ৰতীক্ষা প্ৰিয়ম বঙ্গোপসাগৰত জোৱাৰ। মোৰ সন্মুখত উত্তাল তৰংগ। ঢৌবোৰে বেগেৰে কাষ চাপি আহি কংক্ৰীটৰ বেৰা ভাঙো ভাঙো কৰে। পাৰত বহি থকা মানুহবোৰক তিয়াই থৈ বেগেৰে আঁতৰি যায়। পুনৰ আহে একে গতিৰে। পাৰৰ পৃথিৱীখনক গোটে গোটে গিলি পেলাব যেন। সাগৰৰ…
অলকা মহন্ত বৰুৱা পিঠিত ডাৱৰৰ বোজা লৈ ঘোঁৰাবোৰ আহে শ্বেতকায় সময়ক বান্ধি থৈ নাচে…দুফালে গৰ্জনহীন কাগজৰ বাঘসুযোগসন্ধানী কেতিয়াবা ঘোঁৰাও হয় হিংস্ৰবেলি নপৰা দিনবোৰ গৰকি গুচি যায় কদমত ঘোঁৰা ডাৱৰে পোহ নামানে সময়ৰ পিঠিত উঠি শূন্যত আঁকি যায় জীৱন নক্সা লেকাম টনা ঘোঁৰা জুৱাত হাৰে মামৰ লগা ঘোঁৰা জীৱনত জিকে আচল ঘোঁৰাক লেকাম…
পম্পি বৰা বৈশ্য অ’ ককা অ’ ককা কিনো কৰি আছাআহাচোন কথা পাতোঁ মোৰ কাষত বহা,আজি স্কুলত বাইদেৱে কি শিকালে শুনা। ব’হাগত কুলিয়ে মাতে, জেঠত আহে খৰআহাৰ শাওণ মহীয়া কঠীয়া সিঁচাৰ সময়।ভাদ মাহত নামঘৰত ভকত–বৈষ্ণৱ বহে,মহাপুৰুষ দুজনাৰ মৃত্যু তিথি পৰে। আহিনত কঁহুৱা ফুলে, কাতিত কঙালী বিহুঘৰ–পথাৰ…
– নিৰ্মালি নয়নতৰা :প্ৰভঞ্জন মানে কি আচলতে? :মই….মই নাজানো। :প্ৰভাকৰ বুলি মাতিব পাৰিম চাগৈ? :প্ৰভাকৰ, দিবাকৰ যি বুলিয়েই ইচ্ছা কৰে মাতিব পাৰে। সুসজ্জিত ড্ৰয়িং ৰুমটোত বহি থকা সাতাইছ বছৰীয়া ল’ৰাটোলৈ চাই চাই অঞ্জনাময়ীয়ে একেলেথাৰিয়ে কেইবাটাও প্ৰশ্ন সুধিলে। কিন্তু প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়াতকৈ সি সোনকালে…
ড০ পোনা মহন্ত তেতিয়াৰ নেফাৰ নক্তে জনগোষ্ঠীৰ ল’ৰা এজন আমাৰ ঘৰত কেইবাবছৰো থাকি পঢ়া–শুনা কৰাৰ কথা আগৰ লেখাত উল্লেখ কৰিছোঁ৷ ৱাংলিয়াম নামৰ এই ল’ৰাটো মোৰ ডাঙৰ দাদাৰ লগত আমাৰ বাৰেঘৰ সত্ৰ ভকতগাঁৱৰ ঘৰলৈ আহিছিল৷ দাদা সেই সময়ৰ দুৰ্গম নেফালৈ কেনেকৈ যাবলৈ…